το ρεζουμέ μου

 

   Ελπίζω ο περαστικός από την ιστορία της Ελλάδας νεαρός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης να μην τα βροντήξει ! Όπως οι περισσότεροι από τους πολίτες που δεν έχουν κάποια προσωπική βλέψη για να τους ταΐζουν οι προστάτες τους, έτσι κι εγώ, με το μόνο θεσμικό όπλο μου, δεν δυσκολεύτηκα να μαυρίσω Έβερτ και να ψηφίσω Σημίτη, ούτε να μαυρίσω Σαμαρά και να ψηφίσω Τσίπρα, ούτε να ακούσω και να ψηφίσω το Μητσοτάκη. Γενικώς όταν ψηφίζω δεν τιμωρώ, αναθέτω... Οπότε προσδοκώ να ολοκληρώσει το πρόγραμμα που μου ανέλυσε προεκλογικά και να αφήσει την θέση του για τον επόμενο και την μικρή ιστορία του στον τόπο. Μετά θα δω ποιόν άλλον θα εμπιστευθώ.

   Η υπουργός πολιτισμού θα έπρεπε να απελευθερώσει την θέση της από μόνη της, την στιγμή ακριβώς που έσκασε το μέγιστο σκάνδαλο του κου Λιγνάδη στα χέρια της. Το βράδυ που η ίδια κατάλαβε ότι το πράγμα από φήμες έγινε εισαγγελική παρέμβαση έπρεπε να πάει σπίτι.

  Ο Μητσοτάκης είναι ο καπετάνιος τώρα. Τον τοποθετήσαμε εκεί εμείς. Το σκάνδαλο που ξέσπασε στο πλοίο δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον κάνει να το στρίψει. Υπάρχουν συντεχνίες που προσεύχονται για τούτο αλλά δεν νομίζω ότι είναι στα χέρια τους η χώρα. Αν ήταν έτσι δεν θα είχε γίνει καμία αλλαγή στη χώρα μεταπολεμικά. 

    Σήμερα, πατώντας πάνω στη μουτζούρα που έμεινε στην κυβέρνηση από τον κο Λιγνάδη, βλέπω να δράττονται της "ευκαιρίας" ομάδες αντίδρασης και συντήρησης από όλους τους χώρους για να ακυρώσουν το νομοθετικό έργο του αντίπαλου πρωθυπουργού. Δεν σας κρύβω ότι ο φανατισμός τους με διασκεδάζει. Μου θυμίζει τις αντιδράσεις μικρών παιδιών. Κόκκινα μάγουλα, σουφρωμένα χείλη, σφιγμένες γροθιές και πείσμα μέχρις τελικής πτώσεως. Πολλούς από τους αναψοκοκκινισμένους τους έχω φίλους και τους αγαπώ. Δε τους κακιώνω.

   Όπως προσδοκούσα να περάσει η επική οικονομική εκλογίκευση της εποχής Σημίτη, όπως προσδοκούσα να περάσει η εθνική συμφιλίωση της εποχής Κωνσταντίνου Καραμανλή, όπως απόλαυσα την ανθρωπιστική προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου με τον ίδιο τρόπο προσεύχομαι ο τωρινός πρωθυπουργός όσο αντέχει να ολοκληρώσει αυτά τα λίγα που θα μείνουν από το πέρασμά του για να μας πάνε παρακάτω . Δηλαδή :

   1. Την πλήρη χαρτογράφηση ΑΟΖ με όλες τις χώρες γύρω μας για να σταματήσουμε να αγοράζουμε αεροπλάνα σαν δουλοπαροικία. Το μοίρασμα με τους Τούρκους των νερών στη μέση κι ας έχει περιορισμένη επήρεια το Καστελόριζο. Την απεμπλοκή μας από τους Κυπραίους που μας δουλεύουνε ψιλό γαζί.

  2. Την εμπέδωση εμπιστοσύνης των πολιτών μας στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που είναι μονόδρομος για την χώρα μας πολύ δε μάλλον μετά την αμοιβαιοποίηση χρέους. Την δημιουργική μας συμμετοχή σε αυτό που λέγεται ευρωπαϊκό σπίτι.

  3. Την σαρωτική αλλαγή του τρόπου που λειτουργεί το δημόσιο στη χώρα. Με αξιολόγηση. Δηλαδή, οι χρήσιμοι να πάνε σε θέσεις που χρήζουν κόπο, οι μέτριοι με ανθρώπινο τρόπο να ωθηθούν προς την σύνταξη και οι παντελώς προκλητικοί & άχρηστοι σπίτι τους αύριο το πρωί. Κινητικότητα και σταδιακή άρση της μονιμότητας για όσους θέλουν να διοριστούν από τώρα.

  4. Την απομάκρυνση με όλους τους διαθέσιμους τρόπους των μπαχαλάκηδων από τα κτίρια των πανεπιστημίων και των καταλήψεων σε εμβληματικά αστικά ακίνητα. Την προστασία όσων εργάζονται μέσα στις πρυτανείες και τα εργαστήρια με πειστικό τρόπο. Κάρτα εισόδου, κάμερες ασφαλείας και προστασία μαρτύρων σε δίκες εναντίον παραβατών.

  5. Την ιδιωτικοποίηση όλων των επιχειρηματικών τομέων του δημοσίου, τραίνων. λιμανιών, αεροδρομίων, ναυπηγείων, ιαματικών λουτρών, λατομείων, τουριστικών εγκαταστάσεων. Την κατακράτηση της διοίκησης και του ελέγχου του νερού και των παραλιών. Δηλαδή όχι πώληση αλλά συμβάσεις παραχώρησης για κάποια χρόνια και επαναξιολόγηση.

  6. Την μηχανοργάνωση του εθνικού συστήματος απόδοσης σύνταξης, του αρχείου ακινήτων, του εθνικού κτηματολογίου, της εφορίας και του συστήματος παρακολούθησης της υγείας του πληθυσμού. 

  Από αυτά τα έξι παίρνω πέντε και φεύγω. Ευχαριστημένος. Μετά ψηφίζω τον επόμενο. Και ξέρω τι θα του ζητήσω. Να κάνει εκείνα που μου έταξε. Όπως ο Μητσοτάκης, όπως ο Ανδρέας και ο Κώστας Σημίτης και όχι όπως ο Αλέξης Τσίπρας. 

  Με το κοντό μου το μυαλό. 

 Καλά κρασιά να 'χουμε να γινόμαστε...

προτιμώ την εφημερίδα

   Δε ξέρω, εσύ... Εγώ, όταν "λατρέψω" ένα απόσπασμα εφημερίδας το κόβω και το βάζω με πινέζα δίπλα από το γραφείο μου, με μαγνητάκι στο ψυγείο μου, με σελοτέϊπ στον καθρέφτη, μετά αποδεικνύεται  ότι δεν ήταν τυχαίο το μέρος που το φύλαξα, ήταν πάντοτε πετυχημένο. Επανέρχομαι και το καμαρώνω με την ησυχία μου και το δείχνω σε φίλους με περηφάνια. Η εφημερίδες κρύβουν πάντοτε αυτoύς τους μικρούς θησαυρούς που δεν έχουν καμία τύχη στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ κι εγώ δε χορταίνω να τους ψάχνω.

    Αλλά δεν είναι, ο λόγος αυτός, ο μοναδικός...

    Προτιμώ την εφημερίδα επειδή απευθύνεται με πιο τίμιο τρόπο στο μυαλό μου. Οι λέξεις είναι αραδιασμένες και επιμελημένες επαρκώς, δεν είναι μεταφορά προφορικού λόγου σε κείμενο. Μου δίνει την αίσθηση ότι ο συντάκτης έχει σκεφτεί δυο και τρεις φορές εάν θα δεσμεύσει το κύρος του με μια παράγραφο. Οι λέξεις χτίζουν ήρεμα αράδες, οι σκέψεις αναδύονται και οι έννοιες προλαβαίνουν να σχηματιστούν και να επιδράσουν σε όλα μου τα συναισθήματα για όσο διάστημα τους δώσω εγώ την ευκαιρία. Δεν με διακόπτει ο ήχος δραματικής μουσικής όπως συμβαίνει στις ειδήσεις, όπου όλα τα εγκλήματα τα συνοδεύει ήχος θρίλερ και τις κακοκαιρίες εμβατήριο...αντιθέτως μπορώ να ακούω vivaldi και να διαβάζω για τη δημοκρατία στη Βραζιλία. Δεν αποσύρεται το κείμενο από εμπρός μου σε δευτερόλεπτα όπως γίνεται στα social media, με τις λεγόμενες ιστορίες, δεν ανοίγουν κυλιόμενα μενού με άνετες παντόφλες για να μου κρύψουν το μισό κείμενο από τις πιο κρίσιμες ειδήσεις και εαν θυμώσω μπορώ να σκίσω μια σελίδα στα δύο, στα τέσσερα, στο οκτώ και κάθε φορά να ακούω εκείνον τον ήχο της εξουσίας μου, σκριτς, σκρατς, εγώ έχω την πολυτέλεια να συγχυστώ και το άρθρο θα κάτσει εκεί να το κάνω λωρίδες. 

     Αλλά δεν είναι, ούτε αυτός ο λόγος, ο σημαντικότερος...

    Προτιμώ την εφημερίδα γιατί δεν μου διατίθεται δήθεν δωρεάν. Γιατί με το ευρώ που δίνω διατηρώ στην εργασία του ένα επιτελείο μόνιμων συντακτών που έχουν πάρει το κολάι στον τομέα ευθύνης τους και συνήθως η άποψή τους , παρ' όλο το χτένισμά της από την ιδιοκτησία του έντυπου μέσου, διατηρεί στοιχεία της κατάρτισης και της προσωπικότητάς των που τα αναγνωρίζω. Συχνά, γράφουν υπό πίεση, δεν παραλείπουν ποτέ ωστόσο, με μια αποστροφή, με μια λέξη κλειδί, να μου κλείσουν συνωμοτικά το μάτι. Αντιθέτως στις ειδήσεις, δεν έχουμε συντάκτες στην οθόνη, μας κοιτάζουν και μας απευθύνουν το κείμενο καλοχτενισμένες ντίβες και μορφονιοί χωρίς να μπορούν να παραλείψουν ούτε τελεία. Ποιός υπογράφει τις ειδήσεις ; Ποιός ; Έχεις ποτέ διαβάσει από κάτω ονοματεπώνυμο ; 

   Αλλά δεν είναι, ούτε και τούτος ο λόγος , που προτιμώ την εφημερίδα μου. 

   Είναι η μυρωδιά. Δεν ξέρω για σένα. Ποτέ η μυρωδιά της εφημερίδας δε θα σταματήσει να μου φέρνει γαλήνη. Νομίζω ότι αν καταργηθούν, εγώ θα πηγαίνω έξω από τυπογραφεία για να την αναζητώ. Είμαι εθισμένος με τη μυρωδιά του χαρτιού που τυπώνεται, κάθε φορά με την έκτη μου αίσθηση μυρίζω την αγωνία εκατό ανθρώπων που περιμένουν να βγεί από τον κύλινδρο το πρώτο φύλλο και να το κρατήσουν με τρεμάμενα χέρια όρθιο να στεγνώσει. Να ανατρέξουν με πρεμούρα μέχρι το κομμάτι που συνέταξαν και να το καμαρώσουν έτοιμο να απλωθεί, με φορτηγά και νυχτερινούς εργάτες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της χώρας. Είναι η μυρωδιά της έκθεσης, της ευθύνης, της αλληλεπίδρασης που επίκειται, της υπογραφής στην ιστορία του τόπου, της απόδειξης ότι ήμουνα κι εγώ εκεί, ενός συναισθήματος που πάντοτε θα μοιράζεται μεταξύ συντακτών και αναγνωστών σαν το περιεχόμενο μιας υπομονετικά και δροσερά παλαιωμένης μπουκάλας κόκκινου κρασιού. 

   Τούτος είναι ο λόγος.

 

κάλεσμα για μετριοπάθεια

    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ζούμε μέσα σε μια νέα απροσδόκητη πλην όμως εκλεκτική δυστοπία αφού ο ένας πυλώνας της, ο φόβος της βαριάς αρρώστιας δεν αγγίζει τον έναν στους τρεις πολίτες, τους νέους, τους σφριγηλούς αλλά και τους "ζεν". Αντικειμενικά ωστόσο είναι η χειρότερη καμπή στη συλλογική αντίληψη μεταπολεμικά. Θα παράγει κινήματα, ταξικές ανατροπές , νέα συλλογικά αξιώματα και  πολιτικά αφηγήματα. Τίποτε δεν θα είναι το ίδιο.

    Εκείνο που θα είναι το ίδιο αύριο το πρωί για όλους είναι ότι ο καθένας μας θα είναι και πάλι υπεύθυνος για το πως θα διαχειριστεί τον εαυτό του, το υπόλοιπο της προσδοκώμενης ζωής του και τους κοντινούς του ανθρώπους. 

   Μέχρι στιγμής φαίνεται πως τα έχουμε λίγο χαμένα. Μένος που απευθύνεται όπου να 'ναι, κυνισμός με προεκτάσεις αυτοκαταστροφής, απώθηση των ελπιδοφόρων σκέψεων και ανεύθυνη, αντικοινωνική συμπεριφορά εμποδίζουν την ηλιαχτίδα που οπωσδήποτε ενυπάρχει σε κάθε σημείο μηδέν της συλλογικής ψυχολογίας. Υπήρχε κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, υπήρχε και μέσα στα στρατόπεδα.

  Ας οριοθετήσουμε την ηλιαχτίδα. Είναι οι πιθανότητες να προκύψουν πιο αποφασισμένοι- μαχητές πολίτες, πιο δυναμικά παγκόσμια οικολογικά αντανακλαστικά, περισσότερη και πιο πρακτική ατομική εν συναίσθηση, επαναφορά εν υπνώσει-εκτοπισμένου αξιακού αποθέματος, σοσιαλιστικότερες κυβερνητικές επιλογές, μια στροφή στη γλύκα των μικρών πραγμάτων και μια αναθεώρηση του μοντέλου καταναλωτισμού. Αντιθέτως, ενισχυμένη θα βγεί η αίσθηση, καλή ή κακή της παγκοσμιοποίησης η οποία είναι πλέον συνθήκη και δε μαζεύεται πίσω.

   Παρ΄όλο που φαίνονται ρομαντικά, υπάρχουν μετρημένοι οικονομοτεχνικοί δείκτες που επιβεβαιώνουν όλα τα παραπάνω. Η παγκόσμια αποταμίευση μεγαλώνει, η καχυποψία προς τα παγκόσμια καταναλωτικά υπερπροϊόντα κλονίζεται, κυβερνήσεις στρέφονται με οργή εναντίον των κολοσσών της πληροφορικής και απολαμβάνουν την λαϊκή συναίνεση προς την κατεύθυνση της οριοθέτησης , ενός νέου κανονιστικού πλαισίου. Κινήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων ξεφυτρώνουν μέσα σε αποχαυνωμένες κοινωνίες και οι υπερηγέτες, ιδιαιτέρως οι λαίκιστές, υποχωρούν υπό την κατακραυγή των βεβαιοτήτων που έταξαν. 

  Φαίνεται ότι ο άνθρωπος του αύριο ίσως απαιτήσει να ελέγχει περισσότερο τις τύχες του και δεν πρέπει να σταθούμε φοβικά για τις επιπτώσεις τούτης της νέας συνειδητοποίησης. Καμία καταστολή δεν μπορεί να επιβραδύνει για πολύ στιβαρές & ώριμες κοινωνικές απαιτήσεις.  

   Οπότε, ας επιλέξουμε ποιες είναι, ποιες είναι κατά προτεραιότητα οι κρίσιμες απαιτήσεις μας για την αυριανή μέρα - μας παρακολουθούν και τα παιδιά μας. Και ας χρησιμοποιήσουμε το απόθεμα ενέργειάς μας προς την στοίχισή μας σε μικρά ή μεγαλύτερα σύνολα διεκδίκησης. Δεν καταλαβαίνω τι νόημα έχει να ξυπνάς το πρωί και να αναλώνεσαι σε μύδρους. Το μένος που εξαπολύεται δεν μας αποδίδει ξελαφρωμένους, οι διαπιστώσεις μιας κατάντιας δεν μας βοηθούν παρά μόνο ως αφετηρία διανοητικής δράσης, δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να τις μηρυκάζουμε. Υπάρχει λόγος να ξυπνάμε το πρωί και να συλλέγουμε συν αγωνιστές, με όποιο τρόπο μπορεί ο καθείς μας, προβάλλοντας ένα ρεαλιστικό αφήγημα για την επόμενη μέρα.

   Πολλοί λένε ότι και σε τούτη την δυστοπία ότι έχει χαθεί ο Θεός. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είμαστε μόνοι μας. Οπότε ας προσπαθήσουμε να μην είμαστε. Μόνοι μας. Για πολύ. 

 

    " Γύρω μας ίσχυε το φιλοσοφικό αξίωμα ότι ο κόσμος είναι μια (ζοφερή τότε) αντικειμενική πραγματικότητα η οποία υπάρχει ανεξάρτητα από εμάς. Εγώ αντιθέτως μια ωραία ανοιξιάτικη μέρα του 1955 συνειδητοποίησα ότι υπάρχει μια και μόνη πραγματικότητα- και αυτή η πραγματικότητα είμαι εγώ ο ίδιος, η ζωή μου, αυτό το εύθραυστο δώρο που μου δόθηκε για ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, που κατασχέθηκε από άγνωστες ξένες δυνάμεις και που έπρεπε να το πάρω πίσω από την λεγόμενη ιστορία, αυτόν τον τρομερό Μολώχ, επειδή ανήκει μονάχα σε μένα και επειδή έπρεπε να το μεταχειριστώ αναλόγως. "  Imre Kertesz 2002 ομιλία κατά την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας, Ούγγρος & Εβραίος που επέζησε σε δυο άγριες δυστοπίες, το Ολοκαύτωμα και την Σταλινική επιβολή στην Ουγγαρία.

  

   

οι απίστευτη ποικιλία του ανθρώπινου είδους

 "δεν υπάρχει Ιάπωνας που θα άντεχε να μη δει μια χρονιά το άνθισμα των κερασιών"

    η αιδώς και η καρτερία, η διστακτικότητα, η συνεσταλμένη συμπεριφορά, είναι φυσικά το αποτύπωμα μιας μακραίωνης παράδοσης που βαραίνει τους ώμους αυτών των γραφικών για εμάς συνανθρώπων μας και καθορίζει την τυπική συμπεριφορά τους. Στη γιορτή της πρώτης μέρας ανθοφορίας των κερασιών επιτρέπεται να αγκαλιάζονται δημοσίως, και αν είναι πολύ εκδηλωτικοί, να φιλούν στο μάγουλο τον εραστή τους. Μετά ξεσπούν σε γελάκια και χειροκροτούν για τούτο το δημόσιο διάβημα ελευθερίας με τα μάγουλα κόκκινα από ντροπή. Τότε μπορούν χωρίς πολύ στενοχώρια να αρχίσουν το μέτρημα... να "περιμένουν" τις επόμενες 365 μέρες.

"δεν υπάρχει Κουβανός που να μην λικνιστεί δημοσίως σαν ακούσει από κάπου νότες ρούμπας" αντίθετα από τους Ιάπωνες, ο μέσος Κουβανός, παρόλο που του λείπουν τα μισά του δόντια και είναι ρακένδυτος, έχει μια ενσωματωμένη στο DNA του ελευθερία κι αγάπη για το σώμα του, για τις αισθήσεις, που τον "υποχρεώνει" να κουνάει τους γοφούς και να χαϊδεύεται και να λικνίζεται δημοσίως με κάθε υποψία μουσικής, γελώντας χωρίς να βάζει το χέρι μπροστά στο στόμα. Δεν τον ενδιαφέρει το φαίνεσθαι, είναι από αυτή την άποψη σε μια διαρκή κατάσταση σωματικής ελευθερίας ως η κάθε μέρα του να είναι η τελευταία.

    Αυτές τις μέρες παριστάνουμε ότι οργιζόμαστε για την ευκολία με την οποία ο Αμερικάνος μέσα στο Καπιτώλιο τραβάει όπλο και σκοτώνει κόσμο. Είναι γιατί στην παραζάλη αυτού του παγκόσμιου κρεμασμένου στο web συγχρωτισμού μας, υπάρχουν στιγμές που πιστεύουμε ότι έχουμε αγγίξει την ουτοπία μιας πανανθρώπινης κοινότητας, τα μέλη της οποίας με μέσον την κινητικότητα θα μπορούσαν να αλλάζουν τόπους και να ενσωματώνονται κάθε λίγο και λιγάκι. Δεν είναι έτσι. Δεν μπορείς να έχεις ευχαριστημένους Κουβανούς στο Βερολίνο. 

   Πιστεύω πως, ανεξάρτητα από τις ιδιαιτερότητες που έχουν οι επί μέρους τόποι ως προς την δυνατότητα καλής διαβίωσης, κάθε τόπος έχει την δυνατότητα να κρατά ευτυχισμένους τους ανθρώπους που ζουν από αιώνες εκεί. Όλες, μα όλες οι δυνατότητες, τεχνολογία και δύναμη,  που έχει αναπτύξει το ανθρώπινο είδος θα έπρεπε να στραφούν στην δημιουργία βασικών υποδομών για τους κατοίκους της Ζάμπια και του βορείου Πόλου εκεί, στους τόπους τους.  Και το μόνο που θα έπρεπε να εκλείψει είναι ο ιμπεριαλισμός των ισχυρών κρατών. 

    Αντί για ένα πανανθρώπινο χωριό κατανάλωσης του ίδιου προϊόντος ( πες εσύ i-phone ) θα έπρεπε να έχουμε ένα πανανθρώπινο χωριό με εξασφαλισμένο πόσιμο νερό και καλό χωράφι. 

   Γι αυτό και δεν μπορούμε πλέον να αισιοδοξούμε για το μέλλον μας. Γιατί παραστρατήσαμε. Έχουμε όλοι μας ευθύνη. Ο καθένας μας χρησιμοποιεί κομμάτια της παγκόσμιας καταναλωτικής υστερίας που αφαιρεί τη δυνατότητα επιβίωσης ανθρώπων κάπου αλλού. 

   Δεν είναι ούτε κομουνιστικό, ούτε ρατσιστικό, ούτε αντιμεταναστευτικό ούτε καν βολικό το μήνυμα που βγάζει τούτο το κείμενο. Είναι η κραυγή της απλής λογικής. 

   Επιτρέψτε στους ανθρώπους όπου γης να επιβιώσουν στον τόπο τους. Αλλιώς το χάνουμε.

ο κάθε Έλληνας έχει στη τσέπη (πρόχειρο) τον προσωπικό του εχθρό

 - Αδελφέ μου, πατέρα, γιέ μου, φίλε μου καλέ... τι κάνεις ; 

- Κουβαλάω το σταυρό μου, τι να κάνω ;

      Πολλές φορές αναρωτιέμαι γιατί καθιερώθηκε η σταύρωση σαν το σύμβολο του υπέρτατου μαρτυρίου σε όλο τον Χριστιανικό κόσμο και τι αναγωγές μπορούμε να κάνουμε με τις ρέουσες πραγματικότητές μας. Ουσιαστικά πρόκειται για την καθήλωση ενός πλάσματος σε μια αδυναμία κινήσεων με μόνη ελπίδα να επέλθει γρήγορα το τέλος. Δεν υπάρχει προηγούμενο ανθρώπου που ξεκαρφώθηκε μονάχος και συνέχισε τη ζωή του. Κι έτσι μου φαίνεται ότι κάτι δε πάει καλά εδώ...

   Χρησιμοποιούμε πολύ στις μέρες μας την φράση "ο σταυρός που κουβαλάω" και πολλές άλλες παρόμοιας συναισθηματικής υπερβολής. Ωστόσο, από την εποχή του θεανθρώπου και στα 2020 χρόνια που μετράμε όλοι με την προσθήκη Μετά Χριστόν... έχουμε αποκτήσει κι άλλα εργαλεία σκέψης και δράσης ενάντια σε κάθε είδους γενικευμένη καθήλωση. Έχουν γίνει παρόμοιες σε ηθικό ανάστημα επαναστάσεις ιδεών και ανατροπές καθεστώτων για τις οποίες το σύμβολο που "τους πρέπει" θα ήταν ένα ζευγάρι φτερά... Τόσες πολλές και τόσο μεγάλες ( διαφωτισμός, γαλλική επανάσταση, απελευθερωτικοί αγώνες, ταξικές ανατροπές) που δεν θεωρεί κανένας υπερβολή να τις συγκρίνει με την καθιέρωση της θρησκείας μας. Με ελάχιστο ρίσκο μπορεί κανείς να πει σήμερα ότι η πλειονότητα των σταυρωμένων ανθρώπων βολεύεται ελαφρώς με τον μύθο ότι παράγοντες ανωτέρας βίας τούς κρατούν σε ακινησία. 

    Θυμάμαι που ρώτησα έναν ψυχολόγο αν πρέπει να συνεχίσω να παρεμβαίνω στις θερμές συζητήσεις (αναμετρήσεις επιχειρημάτων) των γονιών μου που για μένα δείχνουν σημάδια σύγκρουσης.. Είσαι χαζός ; αναφώνησε... οι άνθρωποι κουράστηκαν πολύ να βρούν ένα ταίρι να μαλώνουν όμορφα όλη μέρα, τι στο διάολο πάς να χωθείς στη βολή τους ; 

   Κοιτάξτε αυτήν την υπέροχη φωτογραφία. Έχει δυο περιοχές. Στη σκιά, στο σκότος, εκεί που δε πιάνει η ζωογόνος δύναμη του ήλιου, θα ορκιζόσουν ότι βλέπεις ένα πλάσμα που περιμένει το τέλος του. Σε όλη την υπόλοιπη περιοχή, το φως ξεκαθαρίζει τα πράγματα. Είμαστε όμορφα φτιαγμένα πλάσματα, δε μας λείπει κανένα εργαλείο για να εκτιναχθούμε προς την ελευθερία. Μπορούμε να βγάλουμε δηλαδή τα καρφιά μονάχοι μας. 

  Είναι παρωχημένο σύμβολο η σταύρωση ;  Κάθε άλλο. Εκατομμύρια άνθρωποι σε χιλιάδες μέρη του πλανήτη βρίσκονται σε μια συνθήκη που θέλει υπεράνθρωπη προσπάθεια για να την νικήσουν. Πιο κοντά μας ο άστεγος της γωνίας, πιο μακριά μας ο Νοτιοαφρικανός σκλάβος στο ορυχείο διαμαντιών. Άλλο θέλω να πω...

   Δε μας πρέπει, στον δυτικό κόσμο, να χρησιμοποιούμε την περιγραφή του έπους για όλες τις δραστηριότητές μας, είναι μια συνήθης αντίδραση που παραπέμπει σε drama kings & queens. Η υπερβολή τούτη δε μας αφήνει να ζήσουμε στο πραγματικό τους μέγεθος τα πράγματα. Οι δικές μας νίκες είναι σκαλοπάτια προς τη δική μας ελευθερία και το κυριότερο σε τίποτε δεν μας βοηθά να τις παρουσιάζουμε με σπουδή στο ακροατήριό μας για να μαζέψουμε likes. Θα περάσει η ζωή μας περιμένοντας την αναγνώριση και την αποθέωση από τους γύρω μας η οποία δε θα έλθει ποτές. Γιατί, ακόμα κι αν ανακάλυψες τον τροχό, μπορείς να είσαι εντελώς καθηλωμένος άνθρωπος, δυστυχισμένος, που ζει ένα δράμα περιμένοντας να του απονεμηθεί ένα βραβείο Νόμπελ. Ενώ η φύση σου είναι να δουλεύεις σιγοτραγουδώντας την επόμενη ιδέα σου. 

  Δεν υπάρχει μεγαλύτερη παγίδα από την κυνική παραδοχή ότι η τύχη μας δεν εξαρτάται από τα χέρια και το μυαλό μας. Το μόνο που χρειάζεται είναι συγκρότηση και επιμονή. Εχθρούς θα έχεις γύρω σου συνέχεια. Το ζήτημα είναι να μη πορεύεται ο καθένας μας με τον προσωπικό του εχθρό. Με την αυταπάτη ότι ένας, ένας άλλος, μας καθόρισε και τελικά μας χαντάκωσε τη ζωή. Το έκανα το λάθος, το έκανα και μου πήρε χρόνια να το αναγνωρίσω. Και ήτανε τα καλύτερά μου χρόνια, γαμώτο !!! Αλλά ότι έγινε έγινε.. έχω πιθανώς ακόμη χρόνια να ζήσω, όχι ένα έπος αλλά τις μικρές μου νίκες και τη γλύκα τους.

είναι θέμα κουλτούρας

       Τα δεκαοχτάχρονα περνάνε στα πανεπιστήμια με το πρώτο μπούχτισμα να είναι μέχρι εκεί πάνω. Έχουν υποστεί πολλαπλό βιασμό της λογικής τους, ήδη. Θέλουν απλώς να δείξουν παντού τα μόρια και ένα γαμημένο πάσο ΑΕΙ που θα τους κατατάξει στους επαρκείς τελειόφοιτους ή κόρες και γιούς ή εγγόνια ή ανηψιούς κομπλεξικών ενηλίκων. Το πρώτο που περιμένουν είναι να κλείσει αυτός ο γελοίος κύκλος τηλεφωνημάτων και συζητήσεων για το αν και που θα περάσουν ο κανακάρης και η κόρη ελπίδα της οικογένειας για περαιτέρω κοινωνική αποδοχή.

     Το σύστημα επιλογής τους και το Λύκειο ιδιαιτέρως στις δυο τελευταίες τάξεις είναι ένα κάτεργο το οποίο χρήζει εκ βάθρων αναπροσανατολισμό. Πρέπει να απαλλαγεί από την κουλτούρα της προπόνησης υποψηφίων. Δεν την θέλουν οι καθηγητές, δε τη θέλουν τα παιδιά, την επιβάλλει η μανία της κοινωνίας που είναι το μεταπολεμικό της σύνδρομο.

    Τα δεκαοχτάχρονα κατά κανόνα προσέρχονται με σεβασμό στους πανεπιστημιακούς χώρους. Έχουν μια τεράστια όρεξη να γνωρίσουν συνομηλίκους και να αλληλεπιδράσουν σπουδάζοντας ένα φρέσκο αντικείμενο γνώσης που δεν είναι ο γνωστός τριετής κύκλος ιστορίας μαθηματικών και γλώσσας με τον οποίο συμπορεύτηκαν τις τελευταίες 3 τριετίες τους από τα 8 ως τα 18 τους χρόνια. Δεν έχουν πρεμούρα να πετάνε καφέδες σε καθαρά μάρμαρα ή να περπατάνε πάνω σε φρέσκα γρασίδια, δεν είναι τραμπούκοι. Βρίσκουν τα γρασίδια και τα μάρμαρα σε ελεεινή κατάσταση και ένας πεταμένος καφές δείχνει φυσιολογικός χάμω. 

    Τα κτιριακά συγκροτήματα πρέπει να αναβαθμιστούν και να προφυλαχτούν ώστε μερικές φουρνιές επιτυχόντων να τα βρούν όμορφα και το ζήτημα της απαξίωσης θα γίνει παρελθόν. Με πέντε κηπουρούς και δυό ηλεκτρικά τραχτεράκια να κυκλοφορούν ασταμάτητα και να περισυλλέγουν σκουπίδια στις ώρες αιχμής κάθε μέρα, ο περιβάλλων χώρος θα αστράφτει. Οι ίδιοι οι φοιτητές θα αναλάβουν αυτονόητα την περιφρούρηση μόλις εδραιωθεί η κουλτούρα του όμορφου πανεπιστημίου.   

    Το παρα-εμπόριο και τα βαποράκια πρέπει να τα μαζεύει η αστυνομία με μια τακτική οργανωμένη έφοδο μια στις δεκαπέντε μέρες στις ώρες που ανθίζει η παραβατικότητα και σε λίγους μήνες αυτοί που σπρώχνουν ουσίες και κάνουν ριφιφί στους εξοπλισμούς θα διαλέξουν άλλους χώρους του αστικού ιστού για να οργανωθούν. Το άσυλο για αυτούς είναι γελοίο. Αν στη τσάντα ενός δεκαοχτάχρονου βρεθεί χασισάκι ας προσαχθεί και ας κληθεί η μάνα και ο πατέρας του να δώσουν πεντακόσια ευρώ και να τον πάρουν σπίτι με το μητρώο του γκρί. Αυτόν τον ρόλο δεν μπορεί, δεν τον έπαιξε και ποτέ δε θα τον παίξει ένας πρύτανης.

   Οι πρυτανικές αρχές δεν εκλέγονται για να φωτογραφίζονται με την τήβεννο. Είναι οι καθ' ύλην υπεύθυνες να επιβλέπουν και να αξιολογούν το διδακτικό προσωπικό ώστε να μην κοροϊδεύει την νεολαία μέσα στα μούτρα της. Οι καθηγητές πρέπει να διδάσκουν από έδρας και να μην μοιράζουν δεξιά και αριστερά σε βοηθούς και ευνοούμενους το διδακτικό και το εξεταστικό τους έργο. Οι κουρασμένοι και οι με κάθε κομπίνα αδειούχοι να μαζευτούν πίσω και να ιδρώσουν τις έδρες τους. Οι εποπτεύοντες να κάνουν ουσιαστικές συνεντεύξεις στα παιδιά που είναι ερευνητές και οι βαθμολογούντες να κάνουν ουσιαστικές αξιολογήσεις στα γραπτά τους. Ο μόνος πόνος των πανεπιστημιακών εδώ και πολλά χρόνια είναι μέσα από πυραμίδες φίλων να εξασφαλίζουν βολικές ηγεσίες που δε θα τους απειλήσουν το ραχάτι. Τα πανεπιστήμια ζητούν αυτοδιοίκηση αλλά εννοούν ομερτά. Ούτε πειθαρχικά ούτε υπηρεσιακά παραπτώματα αντιμετωπίζονται με ουσιαστικές επιπτώσεις. Είναι μια κουλτούρα ανώτερου πολίτη που διέπει έναν καθηγητή πανεπιστημίου και δεν κατακτήθηκε λόγω διάνοιας αλλά με τον τρόπο που κατακτιούνται στη χώρα μας τα προνόμια. Με γνωριμίες και σπρώξιμο.  

   Οι σπουδάζουσα νεολαία είτε είναι το παιδί του οικοδόμου είτε του Ωνάση, πρέπει με ένα τρόπο να καταλάβει ότι εκεί, στη σχολή, περνάει την δωρεάν ενηλικίωση με τίμημα να είναι επαρκής στην σπουδαστική ακολουθία. Ανατομία ένα , την διαβάζεις , την περνάς, ώστε να έχεις την άδεια να παρακολουθήσεις ανατομία δύο. Την έχασες μια, δυό, τρείς, φεύγεις και πας να σπουδάσεις αλλού. Από πίσω έρχονται επόμενοι και δικαιούνται να τους δοθεί η φροντίδα ενός καθηγητή με 80 στο έτος και όχι με 1380 αιώνιους περιφερόμενους. Να ξέρει πρόσωπα ονόματα και χαρακτήρες ο καθηγητής, αλλιώς περνάει σαν τον νερουλά στις κερκίδες του γηπέδου και δεν τον νοιάζει παρά να τελειώσει το ματσάκι με τη τσέπη βαριά.

   Υπάρχει μια κουλτούρα αποφυγής της ενηλικίωσης από τα 25χρονα και την τροφοδοτεί η απεριόριστη θαλπωρή της μεσογειακής οικογένειας και η έλλειψη επιπτώσεων στους χώρους όπου ισχυρίζονται ότι απασχολούνται. Λίγο οι γονείς λίγο ένα θεσμικό πλαίσιο πρέπει να συμβάλλουμε να εδραιωθεί η βεβαιότητα ότι σπουδάζεις από τα 18 ως τα 25 και μετά μπαίνεις στο μεροκάματο. Τα δάκρυα της Καρέζη και ο πόνος του Παπαμιχαήλ δεν αρμόζουν σε νέους 25 ετών ότι υπήρξανε θύματα ατυχιών, στην ελληνική πραγματικότητα εδώ και 50 χρόνια ένα παιδί με στόχο και σφρίγος κάπου φτάνει. Εγκαίρως. 

   Όλα αυτά είναι τόσο αυτονόητα που τζάμπα τα ξαναλέμε. Η βουλευτής του ΚΙΝΑΛ από την Καβάλα είπε μέσες άκρες αυτά στη βουλή χθες : Κυρίες και κύριοι , μπορεί να μας φαίνεται ότι η δεξιά κυβέρνηση το πάει στα άκρα με το μαχαίρι στην παιδεία, που το πάει... αλλά, έτη, δεκαετίες αδράνειας και ο περίτεχνος τρόπος που κρυβόμαστε όλοι πίσω από το δάχτυλό μας έφερε την κοινωνία σε θέση να συναινεί σιωπηλά σε οποιονδήποτε βάλει πλέον νυστέρι στο απόστημα. Λέμε ψέματα. Ανεβαίνουμε στο βήμα και απευθυνόμαστε όλοι μας στους λίγους ψηφοφόρους μας, όχι στην νεολαία που δε μας νοιάζει αν μείνει ξύλο απελέκητο. Είναι τώρα, χθες, προχθές η ώρα για αλλαγή κουλτούρας. Και τότε θα αχρηστευτεί εξ αντικειμένου κάθε αντισυνταγματική επίθεση στα ιδεώδη και τις παραδόσεις της ανώτατης εκπαίδευσης. Κύριοι της κυβέρνησης φτιάξτε ένα Λύκειο πρώτα που να παράγει πολίτες 18 ετών. Κύριοι της αντιπολίτευσης κατεβάστε από το βάθρο τα τοτέμ σας. Αντικρίστε την αλήθεια, ελάτε να κάνουμε ένα διαχρονικό συναινετικό αφήγημα για την παιδεία μας και μην πετροβολάτε. 

       

οι σφαίρες που αστοχούν, κάπου πέφτουν

    Μια ευχή για το 2021 ;  Λιγότερο "μένος".

    Δεν είναι χρονιά για επιπόλαιες ευχές προς εκείνους που νοιαζόμαστε. Αντί ευχών λοιπόν μπορούμε φέτος να περιορίσουμε τις πληγές που προκαλούμε εν αγνοία μας. 

    Πολλές βαρύγδουπες ανενδοίαστες ατάκες έχουμε εκστομίσει όλοι μας τούτη τη χρονιά. Λίγο η συναισθηματική μας φουρτούνα, λίγο ο φόβος που πλανάται πάνω στο κεφάλι μας, η κλεισούρα και η περιστολή των κοινωνικών κεκτημένων μας, όταν μιλάμε δημόσια ή γράφουμε στο fb τους παίρνει όλους και τους σηκώνει. Αυτούς που αναμφίβολα φταίνε και μαζί τους πολλούς που εικάζουμε ότι φταίνε και ακόμα χειρότερα, πολλούς που δεν μας πάει ο νους ότι άδικα οικτίρουμε.

    Υπάρχει κόσμος που δεν αντέχει τόση ένταση. Αλήθεια σας λέω, υπάρχουν πλάσματα που κάνουν σιωπηλά το καλύτερο που μπορούν κι ακόμα περισσότερα και το βράδυ μαζί με το κουρασμένο τους σώμα έχουν να αναδομήσουν και μια πολύ πληγωμένη καρδιά. Υπάρχουν άνθρωποι καλόψυχοι, ρομαντικοί, που όχι μόνο δεν αντέχουν να τους προσβάλλεις αλλά με κάποιο τρόπο που ίσως δεν καταλαβαίνουμε πληγώνονται και από τις προσβολές που ίπτανται δεξιά κι αριστερά στην κοινωνία. Αυτή η τόσο υψηλή θερμοκρασία του δημόσιου λόγου τους αφήνει κεραυνοβολημένους σε μια γωνιά με το σώμα σε στάση εμβρύου.     

    Δεν έχει σημασία αν είναι νοσοκόμες ή περιπτεράδες ή οδοκαθαριστές ή δάσκαλοι των παιδιών μας ή ταχυμεταφορείς ή υπάλληλοι σε γκισέ ή παιδιά που ετοιμάζουν καφέδες. Μέσα σε κάθε πλάσμα υπάρχει μια μοναδική συναισθηματική κατασκευή που μπορεί να είναι τόσο εύθραυστη όσο ένα ροδοπέταλο στη θύελλα. Μιλώντας με διπλάσια ένταση από όλους καθώς αναπτύσσεις την χειραγωγική εξυπναδίστικη κοσμοθεωρία που σκάρωσες χθες βράδυ αγνοείς μέσα στην έπαρση και την πρεμούρα σου ότι εκείνα που ακόμα είναι όρθια και λειτουργούν γύρω σου τα κάνουν να λειτουργούν πλάσματα που είναι ακόμα όρθια στη σκηνή σαν ροκ συγκρότημα χωρίς πολύ πολύ να ξέρουν ούτε αν αξίζει, ούτε αν θα τελειώσει η συναυλία. Ρομαντικοί, θετικοί, ανθρωπιστές, επίμονοι, αλτρουιστές, συνάνθρωποι. ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΙ.

   Καθώς εσύ βγαίνεις και λες την αρλούμπα σου, του τύπου όλα είναι για να οικονομίσουν οι φαρμακευτικές, ακυρώνεις το έργο του οδηγού του ασθενοφόρου, του τραυματιοφορέα, της κοπέλας που συνδέει τον ορό και δίνει κουράγιο σε έναν εγκαταλειμμένο γέροντα, του παπά που κοινωνεί μια ηλικιωμένη κυρία γιατί έτσι θα πάει αγέρωχα να αντικρύσει τον Χάρο, του αστυνομικού που τηρεί την τάξη έξω από το νσοκομείο για να μπορεί να περάσει αμέσως το επείγον περιστατικό. Θέλω να πω, τι να την κάνω μετά την ευχή σου, υγεία, αγάπη και χαρά ; Ποιός είσαι εσύ που θα κρίνεις για ποιό λόγο τηρεί τον όρκο του ο υγειονομικός, για ποιό λόγο χρειάζεται την κοινωνία μια ηλικιωμένη, για πιο λόγο δεν παίρνει αναρρωτική ο αστυφύλακας και για πιο λόγο συνεχίζει να ασχολείται με τα παιδιά σου ο δάσκαλος ;   

    Το ζήτημα είναι να μην πυροβολείς. Άπαξ και το μπουμπουνίσεις, οι σφαίρες κάπου θα πάνε. Στο στόχο ; κρίμα... Αλλού ;  Ακόμα πιο κρίμα... Φέτος, αν είσαι θυμωμένος, μάζεψε λίγο τα μυαλά σου και θύμωνε λιγότερο. Και θα πάει καλύτερα το '21. Εξ αιτίας σου.

 

κανείς δεν είναι κάτι

 

     Τζ.Τζόυς 1922 "Ολόκληρος ο πληθυσμός μιας πόλης εξαφανίζεται, άλλοι τους αντικαθιστούν, μα κι αυτοί είναι περαστικοί ' πάνε κι έρχονται. Σπίτια, σειρές σπιτιών, δρόμοι, χιλιόμετρα από πεζοδρόμια, σωροί τούβλων, πέτρες. Αλλάζουν χέρια. Πρώτα αυτός ο ιδιοκτήτης, ύστερα ο άλλος. Λένε ότι ο ιδιοκτήτης δεν πεθαίνει ποτέ. Κάποιος άλλος παίρνει τη θέση του, όταν εκείνος πάρει το μήνυμα για την αποχώρηση. Αγοράζουν πληρώνοντας χρυσάφι κι όμως το χρυσάφι παραμένει στα χέρια τους. Πρέπει να υπάρχει κάποιο κόλπο σ' αυτή τη συναλλαγή. Κάτι που συσσωρεύτηκε μες στις πόλεις. Πυραμίδες στην άμμο.  Χτισμένες με σκέτο ψωμί και κρεμμύδι. Οι σκλάβοι στο Σινικό Τείχος. Η Βαβυλώνα. Οι ογκόλιθοι που διασώθηκαν. Οι στρογγυλοί πύργοι. Απόμειναν σπασμένες πέτρες, προάστια που επεκτείνονται, πρόχειρες κατασκευές, σπίτια που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, χτισμένα με σκέτο αέρα. Καταφύγια της νύχτας. Κανείς δεν είναι κάτι".

        Συνήθως χορταίνω ύπνο στις 4. Μπορεί και 4.15, ο χρόνος τη νύχτα είναι αργόσυρτος. Με σκουντάει μια επίμονη αγωνία, λίγο ισχυρότερη από την απέραντη ανάγκη που νιώθω για τις διανοητικές ανα-παύσεις. Ποτέ δεν σκέφτομαι το μέλλον τις μικρές ώρες. Σκέφτομαι τι έκαμα λάθος πριν. Σκέφτομαι τα κίνητρα, τότες και τώρα. Είχανε μια αυθαίρετη σχέση με το χρόνο. Όλα τα σχέδια της νιότης λογίζανε τη σάρκα αιώνια. Όμως τα υλικά δεν ήταν πέτρες. Ήμουν χτισμένος από σκέτο ψωμί και κρεμμύδι. Ήμουν χτισμένος κι εγώ από σκέτο αέρα. Τα σχέδια λοιπόν ήτανε αέρας κοπανιστός. Περιλάμβαναν συν ανθρώπους, συ γκυρίες, συν εταιρισμούς και συ σκέψεις. Απίστευτα πράγματα δηλαδή. Κάνε εσύ ένα κάδρο και χώσε σε 6 κουτιά έξι φάτσες και να μιλάνε όλοι και να βγαίνει άκρη. Και όταν μιλάει ο ένας να σιωπαίνουνε με τη βία οι άλλοι πέντε. Αυτό δε θα γίνει ποτές. Μονάχα αν σκεφτεί κανένας μουρλός καμιά ... εφαρμογή.

    Συνήθως χορταίνω ύπνο στις 4. Μπορεί και 4.15. Δε χορταίνω όμως τα σχέδια. Ποτέ δεν σκέφτομαι το εφικτό τις μικρές ώρες. Θέλω να διορθώσω πράγματα που δεν είναι φτιαγμένα από ψωμί και κρεμμύδι. Θέλω να διορθώσω χαραχτήρες. Ποιός ; Εγώ ! Εγώ που ξεχνάω να πάρω τα κλειδιά μου το πρωί και αφήνω τη γόπα να καίει μονάχη, θέλω να διορθώσω ψυχές. Τα ονείρατα τα φτιάχνουμε οι ανθρώποι ξυπνητοί. Αυτό φταίει. Βάζουμε μεγάλη επιμέλεια. Τι θέλει ένα όνειρο για να στο κάνει το μυαλό σου φενάκη ; Τίποτες. Λίγη λάθος επιμέλεια. Τι σαχλαμάρα.... θέλω να πω, ένα σκέτο καυτό τσάϊ, αν φας λίγα λεπτά να κόψεις λεμόνι, να παίξεις με το φακελάκι, να βρεις χαρτοπετσέτα να τυλίξεις το σακούλι, να γλύψεις το κουταλάκι και να το γυρίσεις με τη λαβή της φλυτζάνας δεξιά, έχει κι όλας πικρίσει.

   Συνήθως χορταίνω ύπνο στις 4. Μπορεί και 4.15. Τινάζομαι και το εγερτήριο είναι το ίδιο με του θαλαμοφύλακα τότες στα 22. Είμαι 33 χρόνια μετά, όσα του Χριστού, αλλά καμία σχέση. Τα χρόνια του Χριστού ήτανε απατεωνιά. Αφού θα ανασταίνονταν. 22 και 33 κάνει 55. Γιατί αισθάνομαι το πρωί 45 και το απόγεμα 65 ; Φαίνεται ότι υπάρχει μια κάποια ρευστότης. Εδώ είναι η ευκαιρία μου, διάολε. Θα αναποδογυρίσω το πρόγραμμα. Από αύριο. Πρωί θα πηγαίνω για βόλτα και παρέες με τους διαλεχτούς. Απόγευμα θα πλένω, θα κουβαλάω και θα χτίζω. Θα μου πεις, πως ; Πως θα κανονίσεις να κάνεις τη μέρα σου αλλιώς ; Εδώ υπάρχει παγκόσμιο πρόγραμμα. Τα πλάσματα 7.30 παίρνουνε το μετρό για το γιαπί τους. Αλλάζει τούτο; Πρέπει να έρθουνε τα πάνω κάτω. Να έρθει νόρμα, φύγετε όλοι σας από τη δουλειά, να πάτε στα σπίτια σας και να κάνετε όλη μέρα ό,τι θέτε. Δε γίνονται αυτά τα πράματα. Οι κομουνιστές, αυτοί αν σκεφτούν κάτι, οι Κινέζοι, οι Κουβανοί, οι Ρώσοι, κάτι που θα μας κλείσει στα σπίτια μας λίγο καιρό, να ξυπνάμε και να λέμε , τώρα τι να κάνω το πρωί, τι να κάνω το απόγευμα. Και πάλι, τόσο χαϊβάνια είμαστε που θα κάνουμε όλο το πρωί δουλειές. 

   Συνήθως χορταίνω ύπνο στις 4. Μπορεί και 4.15. Πρώτο πράμα ρίχνω μια ματιά στο ταβάνι κι επειδή είναι χαμηλό, ανοίγω πορτοπαράθυρα να κοιτάξω πιο πάνω. Περιμένω μέχρι να περάσει ένα πουλί. Κάτι μου κάνει το πετούμενο, λεύτερο από ρολόγια δεν είναι, όχι, αλλά νομίζω ότι έχει πιάσει το νόημα. Εγώ τα σπίτια τα ζηλεύω. Εκείνο τα χέζει. Εγώ τις κούρσες τις ορέγομαι. Εκείνο τις χέζει. Εγώ τις πόλεις τις νομίζω δικές μου. Τις πέτρες , τα χιλιόμετρα από πεζοδρόμια, τα προάστια που επεκτείνονται τα καμαρώνω εγώ. Εκείνο όλα τα χέζει. Δε λέω τώρα να πιάσουμε να κάνουμε όλοι το ίδιο ; Γιατί αύριο μεθαύριο, που θα περπατάμε ; Εκτός αν κάνουν κάτι οι κομουνιστές και δεν υπάρχει πλέον αύριο. Κι αρχίσουν και πεθαίνουν όλοι όπως να' ναι, γέροι και νιοί, σπουδαίοι και παρακατιανοί, λεβέντες και χαφιέδες, ακόμα και οι ιδιοκτήτες ! Άμα είναι να γίνει, μοναχά από τους κομουνιστές. Τότες, προς τι η ευταξία και η καθαριότης ; Όλα θα γίνουνε για χέσιμο.

   Συνήθως χορταίνω ύπνο στις 4. Μπορεί και 4.15. Βασικά εκείνο που θα γίνει είναι να πέσω για τον μεγάλο ύπνο. Δε το ξεχνάω, όχι.... Απλώς το ξορκίζω. Άμα το καλοσκεφτείς, δεν υπάρχει λογική σε τούτα τα ξενύχτια. Μονάχα μια ήττα που κάπου την διαισθάνομαι, αφού όσο προχωράει η ηλικία, τόσες περισσότερες ώρες από τις 24 θέλω να μένω ξύπνιος. Να κάθομαι και να επιμελούμαι σχέδια. Ενώ, όλα τα ονείρατα που έχουν κάποια λογική τα έχω δει πριν τις 4.15... Μπορεί και πριν τις 4.